제2장

“Nóng nực thế này mà cô làm gì đấy ạ?”

Bà hàng bánh uể oải đặt thúng bánh xuống mép hiên, lau mồ hôi. Mặt rỗ chằng chịt, tóc búi kiểu tóc Bình Nhưỡng, đầu trùm bừa chiếc khăn lụa sặc sỡ, bà chừng bốn mươi tuổi, hằng ngày thế nào cũng ghé nhà này một lần.

“Rảnh rỗi nên tôi nghịch một chút thôi.”

Gyeonghui đeo tạp dề, đứng ở mép hiên, thái hành bằng những nhát dao vụng về.

“Cô học muối kim chi từ lúc nào thế ạ. Ngày nào tôi cũng đi qua nhìn, chưa bao giờ thấy cô chơi không. Không đọc sách thì viết chữ, không may vá thì lại muối kim chi thế kia…” “Đàn bà làm việc của đàn bà thì có gì mà đáng khen.” “Chỉ có cô là thế, chứ nữ sinh nào lại nghĩ được như cô.”

Bà hàng bánh vỗ đùi, ngồi sát lại trước mặt Gyeonghui. Gyeonghui mỉm cười.

“Là bà hàng bánh đã hiểu lầm đấy. Nữ sinh chẳng phải là người sao? Nữ sinh cũng phải mặc áo mới sống, phải ăn cơm mới sống, đúng không?” “Ôi chao, chính thế đấy. Ai bảo không. Nhưng có nữ sinh nào biết như cô đâu?” “Được khen nhiều thế này, hay là tôi mua chừng hai mươi hào bánh nhỉ!” “Ôi dào, cô coi cái thân tôi ra thế nào vậy. Tôi nói thế đâu phải để bán bánh.”

Hai bên má núng nính đầy vẻ thất thường chùng xuống. Rồi vì nỗi oán trách rằng cô đã hiểu lầm tôi, đôi môi dày bĩu ra. Gyeonghui liếc nhìn bằng khóe mắt và đoán được lòng bà.

“Không đâu, tôi cố ý nói thế thôi. Được khen nên tôi vui quá…” “Không đâu cô, không phải khen, thật lòng đấy ạ.”

Bà lại ngồi sát lại thân mật, bật ra một tràng cười sảng khoái “Hơ hơ…”.

“Thật đấy, mấy năm trời ngày nào tôi cũng qua lại, mà một cô gái không ngủ trưa lấy một lần, lúc nào cũng làm một việc gì đó như cô thì đây là lần đầu tôi được thấy.” “Bà hàng bánh đâu có thấy lúc tôi ngủ trước khi bà tới, rồi lại ngủ tiếp sau khi bà đi.” “Cô lại nói chuyện buồn cười nữa rồi. Người bán bánh này thì ghé bất kể giờ nào, sáng cũng ghé, trưa cũng ghé, chiều cũng ghé, đâu có đến đúng giờ như học trò đi học! Hả? Có đúng không nào?”

Nói rồi bà nhìn sang Siwol đang xay bột hồ bằng cối ở hiên ngoài. Siwol,

“Đúng thế ạ. Trừ khi cô ốm, chứ chưa bao giờ cô ngủ trưa cả.” “Này bà, bánh của bà mà thiu hết thì tính sao, sao lại ngồi nhàn nhã kể chuyện thế này?” “Dạ không sao đâu cô.”

Giọng bà hàng bánh chẳng còn chút sức. Giá mà cô nhà này chỉ cần hưởng ứng một câu “Thế rồi sao?” thì bà có biết bao nhiêu chuyện để kể. Nào là chuyện nghe từ người làm giã bánh nhà bà, rằng báo dạo này đăng một nữ sinh nọ đi ra khỏi nhà nói là đến trường, mấy ngày không về, tìm kiếm thì hóa ra bị một người đàn ông dụ dỗ, thành vợ lẽ; nào là nhà kia cưới nữ sinh về làm dâu, vá bít tất mà chẳng biết tìm đường sợi nên vá lệch; nấu cơm thì cháy mất một nửa; ngày ngày bà đi khắp bốn phương, trung bình mỗi ngày nghe được một câu nói xấu nữ sinh, kể ra thì không xuể. Vì thế bà mới hứng khởi, vỗ đùi, ngồi sát lại, nhưng câu đáp của Gyeonghui lạnh nhạt và đứng đắn quá, nên cái hăng đang trào lên trong lòng bà bỗng xẹp xuống như bọt tan. Lòng bà trống trải như mất một thứ gì, buồn vô cớ. Bà toan cầm thúng bánh đứng lên, mà chẳng hiểu sao cũng chẳng đứng hẳn dậy được. Thế là bà cứ để hai tay đè trên thúng bánh mà ngồi, nhìn từ trên xuống dưới dáng Gyeonghui đang làm như không để ý mà thái hành, ngó xuống hiên, đếm số mâm nhỏ trên giá, ngồi thẫn thờ như người mất hồn.

“Cho tôi chừng năm hào bánh gạo trắng với hai hào rưỡi bánh gạo nhân đậu thôi.”

Bà Kim đang nằm quạt trên chiếc chiếu cói đẹp, bảo đưa ra thứ bánh gạo nhân đậu mà con gái Gyeonghui thích và bánh gạo trắng mà con trai hay ăn, rồi móc tiền trong túi ra. Bà hàng bánh ngồi ngẩn ra, rồi giật mình, đếm lại số bánh đã bảo lấy ra, đặt xuống, rồi chẳng ngoảnh lại, đội thúng bánh bước ra, nghĩ nếu không được trở lại nhà này nữa thì sẽ không bán được bánh, bèn nói “Cô ơi, mai tôi lại đến nhé. Hơ hơ hơ.” rồi ra khỏi cổng lớn mới thở hắt một hơi dài. Chị dâu của Gyeonghui đang ngồi đính dải áo của chiếc áo choàng lụa sống (生三八), cùng Gyeonghui và Siwol nhìn nhau, chẳng ai nói gì, chỉ tủm tỉm cười. Trong lòng Gyeonghui vui sướng. Như vừa được thứ gì đó. Nghĩ rằng bà hàng bánh sẽ không nói xấu người khác nữa, cô thấy như mình vừa dạy được một bài học lớn. Gyeonghui cầm cán dao ngồi, miên man nghĩ ngợi điều gì.

“Thật là, cháu nó có việc gì mà không làm được.”

Gương mặt đầy vẻ u sầu (愁色), thẫn thờ chắp hai ngón tay vào nhau mà ngồi, bà nói gọn lỏn câu ấy rồi lại ngậm chặt miệng, thở dài như sụp cả núi; nơi người đàn bà này dường như có một nỗi lo và nỗi tủi lớn mà không ai biết. Người đàn bà này gần hai mươi năm nay vẫn thân thiết qua lại nhà này, nên anh chị em của Gyeonghui gọi bà là bác, còn bà thì yêu quý (貴愛) anh chị em Gyeonghui như cháu ruột. Vì thế lúc buồn chán cũng đến nhà này, lúc bực bội cũng đến nhà này, cười một trận rồi về. Nhưng gương mặt bà lúc nào cũng phủ mây, thấy chuyện tốt hay gặp chuyện vui thì cuối cùng thế nào cũng thở dài một tiếng thật dài; biết rõ nguyên nhân của nỗi tủi chất chồng ấy thì ai cũng không thể không thương cảm.

Người đàn bà này góa chồng từ khi còn trẻ, sau khi mất chồng thì đau xót đứt ruột, chỉ còn biết tìm cái thú, lấy làm niềm vui (樂), ở đứa con di phúc Sunam (壽男) có được nhờ thiên hạnh vạn hạnh (千行萬行). Qua một ngày, Sunam lớn thêm chút; qua một năm, Sunam thêm một tuổi. Mùa đông thì lo nó lạnh, mùa hè thì lo nó nóng, đêm đang ngủ cũng mấy lần vỗ vỗ cái mông đầy đặn của thằng bé đang ngủ say, đứa con quý nhất đời không hai ấy chẳng mấy chốc đã đến mười sáu tuổi, khắp nơi đến dạm hỏi không ngớt. Mẹ Sunam nghĩ mình sẽ rước con dâu mới mà một mình hưởng niềm vui, rồi nghĩ đến chuyện không chồng mà một mình nhận lễ ra mắt của con dâu, nằm trong chăn đã khóc không ít. Nhưng chỉ sợ khóc như thế sẽ gở cho đứa con quý, nên bà cố hết sức xoay nỗi buồn thành niềm vui, biến nước mắt thành nụ cười. Vậy là bà tằn tiện dành dụm tiền bạc, đồ trang sức, đợi khi có con dâu sẽ trao cho. Cưới vợ cho đứa con duy nhất (唯一無二) thì nhiều điều kiêng kỵ, nhiều điều phải xem. Mà người ta bảo mẹ chồng mà tự xem mặt con dâu thì con trai sẽ nghèo, nên mẹ Sunam giao hết cho bà mối, chỉ chọn nơi nào xem tuổi hợp mới định hôn. Ngày ngày bà tưởng tượng và chờ đợi: rước con dâu mới, giữa con trai và con dâu sinh ra cháu gái như ngọc cháu trai như vàng, nhà cửa ồn ào, cái vui tuôn như mưa; thế mà người con dâu bà chờ ấy lại đúng là kẻ thù làm bà phải thở dài hôm nay. Mười bảy tuổi về làm dâu, tám năm trôi qua mà một cái áo cánh cho mẹ chồng cũng chưa từng khâu và thân mật dâng lên, người con dâu này đã đặt vào lòng mẹ chồng mối hận thấu trời. Mẹ Sunam vốn tính hiền lành nhân hậu nên hết sức dạy dỗ, uốn nắn người con dâu này cho nên người, bỏ ra công sức vô cùng, và âm thầm đấm ngực không ít. Nghĩ làm thế này thì khá lên chăng, làm thế kia thì thành người chăng, một mình bà suy tính (窮究) nhiều, khuyên bảo dạy dỗ cũng đếm không xuể, nhưng hôm qua như hôm nay, ngày mai cũng thế. Đưa kim cho thì ngồi ngủ gật, bảo nấu cơm thì lại nấu thành cháo, thêm nữa càng lớn tuổi tâm tính càng trái khoáy, khiến người ta nghẹn đến không thốt nên lời. Vậy nên có lúc bực mình, ngày ngày uất ức, mỗi lần đến nhà này, thấy con dâu nhà này khâu áo cho mẹ chồng cẩn thận thì bà thở dài nghĩ rằng mình chưa từng được mặc một cái áo nào từ tay con dâu mình; thấy Gyeonghui chăm chỉ thì thở dài nghĩ sao mình không lấy được người con dâu nhanh nhẹn như thế, âu cũng là lẽ tự nhiên của tình người vậy. Cho nên, bà cứ ngồi ngẩn nhìn Gyeonghui muối kim chi, rồi sau khi bà hàng bánh ồn ào một hồi bỏ đi, bà nói câu gọn lỏn ấy và thở dài, nét mặt ấy thật không nỡ nhìn. Gyeonghui đang cúi đầu thái chăm chú, vốn đã biết nguyên nhân nỗi tủi của bác ấy, nên vừa nghe tiếng thở dài thì cả người rùng mình thương cảm. Cùng với niềm xúc động ấy, cô thấy như cảnh ngộ của bao gia đình bất hạnh trong Triều Tiên (朝鮮) hiện ngay trước mắt. Gyeonghui dùng cán dao đập mạnh lên thớt một cái, như đang quyết một điều lớn. Cô thề quyết: ‘Gia đình mà ta sẽ có tuyệt nhiên không phải là gia đình như thế. Không chỉ riêng ta, gia đình do con cháu ta, bạn bè ta, môn nhân (門人) của ta dựng nên cũng quyết không để bất hạnh như vậy. Ừ, ta nhất định làm được.’ Gyeonghui nhảy cẫng lên. Cô đi theo Siwol đang đổ mồ hôi nhễ nhại nấu hồ ở bếp trong.

“Này chị, để tôi làm cùng. Chị muốn tôi ngồi lên bệ bếp khuấy hồ bằng que, hay ngồi trước miệng lò đốt lửa? Chị muốn tôi làm việc nào? Tôi sẽ làm theo ý chị. Cả hai việc tôi đều biết làm.” “Ối, thôi cô đừng làm ạ, nóng lắm.”

Siwol đang vừa khuấy hồ vừa đốt lửa một mình trong cái nóng, rên ư ử.

“Ôi, cái số mình khổ thế này.” Siwol đang than thở như thế, mắt nhìn đờ đẫn, ngồi kéo rơm lúa mì vào lò mà đốt, nên một câu của cô lúc này như làn gió giữa cái nóng, như tiếng cười giữa nỗi khổ. Trong lòng Siwol nghĩ ‘Bữa tối mình phải đi kiếm đâu đó mấy bắp ngô ngon, thứ cô ưa thích, rồi hấp lên dâng cô.’ Chị đành chiều: “Vậy cô đốt lửa đi ạ. Để con khuấy hồ…” “Được, việc khó thì chị làm đi, người đã tốt nghiệp từ lâu như chị.”

Gyeonghui đốt lửa, Siwol khuấy hồ. Bên trên nồi sôi phù phù ùng ục, bên dưới rơm lúa mì nổ tách tách, nghe cũng như tiếng dàn nhạc mà Gyeonghui từng nghe ở buổi hòa nhạc tại Trường Âm nhạc Tokyo. Lại nữa, đầu rơm trong sâu lò bắt lửa, ánh lửa lan dần mạnh lên, rồi khi dần gần tới miệng lò thì ngọn lửa lại yếu dần, trông như âm luật khi đánh dương cầm từ đầu này sang đầu kia, từ tiếng trầm vang dần thành tiếng trong. Cô nghĩ Siwol đang miệt mài khuấy hẳn không biết đến cái thú vị này, rồi nghĩ đến mình, thấy mình còn cảm được chút mỹ cảm (美感) kỳ diệu này thì cũng là hạnh phúc ít nhiều. Nhưng khi nghĩ rằng hẳn có kẻ cảm được mỹ cảm kỳ diệu hơn mình gấp mấy chục mấy trăm lần, cô muốn móc mắt mình đi, muốn đập vỡ đầu mình đi. Ngọn lửa đỏ rực bỗng chuyển sang màu xanh. Ôi, ta mà cũng là người ư? Phí cơm. Gyeonghui bất giác thốt lên “Thú vị thật.”

“Cô đúng là cái gì cũng bảo thú vị ạ. Giặt đồ mà nước bẩn chảy ra cô cũng bảo thú vị, lau sàn hiên mới lau nửa bên, nhìn nửa bên chưa lau mờ đục cô cũng bảo nhìn thú vị, quét sân mà bụi càng nhiều cô cũng bảo thú vị, rồi không biết cuối cùng cô sẽ bảo cái gì cũng thú vị nữa, đến cả giòi bọ nhung nhúc trong nhà xí, cô có thấy thú vị không ạ?”

Trong bụng Gyeonghui nghĩ ‘Ừ, dĩ nhiên đến cả thứ ấy cũng phải thấy được là thú vị. Nhưng không biết bao giờ mắt ta mới sáng được đến thế, bao giờ đầu óc ta mới mở mang đến chừng ấy, thật đáng thương và thảm hại.’

“Này chị, nhân tiện nói đến, bao giờ chị giặt đồ thế?” “Sao ạ? Ngày kia con phải giặt ạ.” “Vậy thì chiều về muộn nhỉ?” “Chắc là muộn ạ.” “Có xong sớm thì cứ ở lại bờ lạch đấy. Để tôi với mợ buồng bên nấu cơm tối sẵn, chị về muộn rồi mời xơi. Xem cơm tay tôi nấu vị ra sao nhé. Hi hi hi.”

Siwol cũng cười theo. Nghĩ sao có người lại giàu tình người đến thế. ‘Giá mà ai cho mình quả dưa lê ngọt, để mình đem dâng cô kia.’ Siwol nhủ thầm trong bụng. Quả thật mỗi lần nghe những lời tử tế như vậy, Siwol lại cảm kích, áy náy đến mức không biết phải xử sự ra sao. Nên có miệng mà chẳng biết nói thế nào, chỉ biết những trái cây cô ưa thích, nếu có tiền thì muốn mua dâng, nhưng không có tiền nên không mua được, song thỉnh thoảng đi đâu đó kiếm được ngô với mơ là mang đến dâng cô liền. Giữa Gyeonghui và Siwol không chỉ thân thiết như thế, mà lần này Gyeonghui từ Nhật về còn mua cho Jeomdong (點童), con của Siwol, món đồ chơi tốt hơn cả đồ của lũ trẻ bên nhà bác; việc ấy đến chết Siwol cũng không quên.

“Này chị, mà tôi có đúng một việc muốn làm cùng chị.” “Việc gì thế ạ?” “Chà, việc gì tôi bảo làm thì chị làm chứ?” “Dĩ nhiên rồi ạ, con làm!” “Sao chị để bờ giếng bẩn thế? Bẩn đến mức không nhìn nổi. Từ mai, sau mỗi bữa rửa bát, ngày nào cũng phải cùng tôi dọn bờ giếng. Không phải bắt mình chị làm đâu. Chị chịu không?” “Dạ, con tự dọn mỗi ngày ạ.” “Không, cùng làm với tôi cơ… cho thú vị nhé, ha ha ha.” “Lại thú vị nữa ạ? Ha ha ha ha.”

Bếp ồn ào hẳn lên. Mẹ Gyeonghui đang nghe từ hiên trong, nói ‘Lại bắt đầu cười rồi đấy.’

“Ôi, chẳng biết có gì mà buồn cười đến thế, hễ cháu nó về là ba đứa ngày đêm kéo nhau đi đâu cũng cười, tiếng cười làm tôi rối cả đầu, chịu không nổi. Người ta bảo lúc trẻ thấy cục phân ngựa lăn cũng cười, quả đúng thế thật.”

Bà Kim nói với mẹ Sunam.

“Ngoài tiếng cười thì còn điều gì tốt nữa đâu ạ. Cứ đến bên nhà bà là tôi thấy mình như được sống.”

Mẹ Sunam lại thở dài hà… Người con dâu ở buồng bên, đang ngồi may một mình ngoài hiên, vừa nghe tiếng cười liền xỏ một chân vào giày, một chân kéo dép rơm, bước qua ngưỡng cửa bếp,

“Chuyện gì thế? Chị cũng muốn nghe…”

Chị nói.