제3장

“Bà ơi, bà ngủ chưa?”

Ông Lee Cheorwon (李鐵原) từ nhà ngoài đi vào, mở cửa buồng trong, bước vào trong màn muỗi nơi Gyeonghui và bà Kim đang ngủ. Bà Kim giật mình ngồi dậy.

“Sao thế ông, ông có chỗ nào không khỏe à?” “Không, tự dưng không ngủ được…” “Sao vậy?”

Lúc ấy, chiếc đồng hồ treo trên vách hiên điểm một tiếng boong.

“Nằm xuống nghĩ mãi, nên tôi vào bàn với bà đây!” “Chuyện gì thế ông?” “Chuyện hôn sự của Gyeonghui đấy. Lo quá, chẳng tài nào ngủ được.” “Tôi cũng vậy.” “Mối này nhất định đừng để lỡ, không còn chỗ nào được như thế đâu. Cái ông bố chú rể ấy tôi vốn quen biết từ trước, nên chẳng cần dò hỏi lại gì nữa, còn chính người ấy (當者) thì với cỡ ấy cũng dùng được, kiếm đâu ra người nào hơn? Lại là con trưởng, nên bao nhiêu gia sản đều sẽ thuộc về nó, mà Gyeonghui cũng đáng bậc dâu trưởng nhà đại gia đấy…” “Thì tôi cũng biết chẳng còn mối nào được như thế, nhưng nó nhảy dựng lên bảo không chịu, ông bảo tôi tính sao? Nó đã nói không thích đến thế mà cứ ép buộc (抑制) gả đi, sau này nếu xảy ra chuyện chẳng lành thì dẫu là con, tôi biết chịu sao nổi lời oán trách của nó…” “Ơ… sao lại thế, làm gì có lý nào xảy ra chuyện chẳng lành. Tư cách người ta như thế, mỗi mùa thu hoạch mấy nghìn bao thóc, được chừng ấy là đủ rồi, vậy bà còn muốn thế nào nữa? Con gái mười chín tuổi mà còn ít sao?”

Bà Kim lặng thinh. Ông Lee Cheorwon tặc lưỡi, hối hận.

“Tại tôi sai cả, đã gửi con bé sang tận Nhật, rồi nó lại không chịu lấy chồng, có chuyện gì chướng như thế không! Chỉ sợ người ngoài biết được. Đã lỡ mất mấy mối xứng đáng rồi, giờ tính sao đây. Chao ôi…” “Thế ông định lo cho nó cưới vào lúc nào?” “Chỉ cần nó gật đầu thì bây giờ cũng cưới ngay. Hôm nay lại có thư giục đến… Dẫu là con gái, đã cho học đến chừng ấy thì không thể như thời xưa, cha mẹ hai bên cứ thế mà định đoạt, nên đã ba hôm nay gọi nó lên khuyên bảo, mà nó nào chịu nghe. Con ranh ấy sao mà cứng đầu đến thế, cái thứ cố chấp chẳng ra gì, trong khi ông chú bên nhà trai thì nhất định đòi cho bằng được cô cháu dâu này, chẳng biết đã nói đi nói lại bao nhiêu lần rồi…” “Thế ông đã trả lời họ thế nào?” “Thì, thật là xấu hổ với người ta, rằng sẽ đi hỏi con bé hay gì gì đó. Vốn đã bị chửi rủa chuyện gửi đứa con gái lớn tướng sang tận Nhật rồi. Cho nên tôi đáp là sẽ nghĩ thử.” “Thế bên ấy sẽ chờ, phải không?” “Chứ sao, chuyện ấy từ tháng Giêng năm nay đã có lời rồi, đúng là trông vào cô gái nhà bên mà lỡ cả việc lấy vợ…” “Ôi, vậy thì phải mau quyết định cho xong, mà tính sao đây. Nó nhất định bảo chưa học xong thì dẫu chết cũng không đi lấy chồng. Hơn nữa, đến nhà giàu như thế để lê vạt váy làm bà lớn thì trong mơ nó cũng không hề muốn. Thế nên lúc em gái nó lấy chồng, những bộ đồ đẹp làm riêng cho nó, nó đều cho em hết. Nó bảo dưới váy lụa có lo âu và buồn tủi. Lời ấy cũng phải thật.”

Bà Kim nghĩ mình cũng đã sống sung túc chẳng thua ai cho đến nay, nhưng lại nhớ những lúc chồng thuở trẻ phóng đãng khiến lòng đau xót, và cả khi ông đi làm quận thủ (郡守) ở Cheorwon (鐵原), ông cũng có hai ba người vợ lẽ khiến bà âm thầm héo ruột. Vì thế mỗi lần Gyeonghui nói những lời như vậy, bà tuy không nói ra nhưng trong bụng đã nhiều lần thầm bảo: quả thật con nói phải.

“Ôi cái con ranh đáng ghét, bảo sao người ta nói dạy con gái học thì sinh ra hỗn xược, không dùng được… Chỉ là nó chưa biết đời thôi… Mà đúng thế còn gì. Nhà tử tế nào lại đi cưới ngược? Chị phải kém cỏi đến đâu thì em gái mới đi lấy chồng trước chứ? Nhà thẩm phán Kim cũng biết rõ nội tình nhà mình, nên mới chịu bàn chuyện cưới, chứ ai lại muốn rước cô gái của một nhà đã cưới ngược? Mà thôi, lần này nhất định phải cho xong…”

Ông Lee Cheorwon vừa nghe lời vợ vừa thấy cũng có lý, nay nghĩ đến chuyện cưới ngược ấy thì lòng bỗng thắt lại vì sốt ruột. Và càng nghĩ ông càng thấy nếu lần này để lỡ mối nhà thẩm phán Kim thì sẽ không bao giờ còn tìm được mối nào có gia thế danh giá, có của cải như thế nữa. Vì vậy, không nói hai lời, ông nảy ra quyết tâm lần này dẫu ép cũng phải cho cưới. Ông Lee Cheorwon bật dậy.

“Con gái học hành thế để làm gì? Biết chừng ấy là đủ rồi. Mà ai còn gửi nó sang Nhật nữa chứ? Lần này thì không can gì (無關) hết. Nhất định phải cưới nơi ấy. Mai gọi nó lên một lần nữa, nếu còn không nghe thì khỏi hỏi nữa, cho cưới luôn…”

Nộ khí (怒氣) tràn đầy. Bà Kim không biết đáp thế nào, dù là “Ông cứ làm vậy đi” hay “Xin đừng”. Chỉ lặng lẽ nhớ lại những lần mình nằm liệt vì bệnh trúng phong (風病), thấp thỏm sợ chết đi trước khi gả được Gyeonghui, bà nói,

“Quả là phải gả nốt đứa Gyeonghui còn lại này trong lúc tôi còn sống, có thế tôi chết mới nhắm được mắt.”

Bà chỉ nói được có thế mà thôi.

Ông Lee Cheorwon đang đứng dậy lại ngồi xuống, hạ giọng hỏi.

“Nhưng gửi sang Nhật, hình như cũng không làm hư con bé chứ?” “Không đâu. Nó còn chăm hơn trước. Sáng nào cũng dậy đầu tiên. Lau sàn hiên, quét sân, dọn sạch bong cả. Chưa hết, hễ làm bánh là rây bột giúp cho đến khi giã bánh xong… Cho nên Siwol nó mừng muốn chết đấy…”

Quả thật, mỗi lần thấy Gyeonghui làm việc, bà Kim lại dần dần yên lòng hẳn. Từ khi gửi Gyeonghui sang Nhật, mỗi lần người ta chê trách, miệng bà không nói gì, nhưng trong lòng luôn lo: nhỡ Gyeonghui học tận bên Nhật về rồi lên mặt, hay cậy thế học hành mà ngồi như đàn ông, chỉ biết ăn, thì làm sao nhìn nổi cái cảnh ấy mà không hổ thẹn trước người ta; quả có lo thật, âu cũng là tình (情) tự nhiên của người làm mẹ thương con vậy. Từ hôm sau ngày Gyeonghui từ Nhật về, khi cô thắt tạp dề vào bếp, tuy bà có ngăn vì là đứa con lâu mới về nghỉ, nhưng trong bụng bà yên tâm đến mức thở phào một hơi dài.

Người nhà Gyeonghui ai cũng biết, tài lau sàn hiên, dọn gác xép và tủ vách của Gyeonghui nổi tiếng từ lâu. Hồi Gyeonghui còn học ở trường Seoul, mỗi năm ba lần nghỉ về nhà, lần nào gác xép tủ vách cũng được tắm rửa đến tận ngóc ngách. Trong lòng bà Kim cũng thành ra thói quen: Gyeonghui không dọn thì không vừa ý. Vì thế hễ gác xép bừa bộn, tủ vách lộn xộn là bà biết ngày Gyeonghui về chẳng còn bao lâu. Hôm sau ngày Gyeonghui về, các chị họ, bà cụ và bác gái đến thăm Gyeonghui, ai cũng mở xem một lần, khen rằng “Gác xép tủ vách đánh phấn (粉) rồi nhỉ.” rồi lại khen “Sạch sẽ quá.” Đó là điều Gyeonghui vui mừng từ đêm trước ngày về nhà, và là dấu hiệu đầu tiên cho thấy Gyeonghui đã về.

Bà Kim cứ ngỡ lần này Gyeonghui từ Nhật về, ngay cả gác xép tủ vách mà năm nào (年年) cũng được tắm rửa ba lần cũng sẽ không còn được dọn nữa. Nhưng Gyeonghui vẫn như xưa: vừa về đến nhà, chào cha mẹ xong là việc đầu tiên mở ngay gác xép tủ vách ra. Rồi hôm sau dọn suốt cả ngày.

Thế nhưng cách dọn dẹp (掃除) lần này của Gyeonghui khác hẳn trước. Trước kia, cách dọn dẹp của Gyeonghui là máy móc. Đồ thờ đặt phía đông, cái gáo bầu treo trên vách phía tây, cô chỉ biết quét, lau chùi rồi đặt lại đúng chỗ cũ. Cho nên cô cứ ngỡ chỉ cần mạng nhện không còn, bụi bám được phủi sạch là đã dọn dẹp xong. Nhưng cách dọn dẹp lần này thì khác. Nó mang tính kiến tạo (建造的), lại có tính ứng dụng. Cô vận dụng trật tự học trong môn gia chánh, cách sắp xếp học trong vệ sinh học, rồi sự hòa hợp giữa màu với màu học ở giờ vẽ (圖畵), nhịp phách và âm luật học ở giờ âm nhạc, để thay đổi hoàn toàn các vị trí xưa nay. Cô đặt đồ sứ (磁器) cạnh đồ gốm (陶器) thử xem, đựng mâm cơm bảy món vào cả đồ sơn. Dưới cái bát lại kê thử cái bát tô to hơn. Cô bày cả những chiếc nồi lẩu bằng đồng vàng lên khay bạc trắng. Sau chiếc chum lớn thì đặt cái bình (甁). Hơn nữa, trước kia ở trong gác xép tối om, cô không chỉ nhíu mày vì mùi bụi mà còn đổ mồ hôi dọn dẹp suốt ngày chỉ để nhận phần thưởng là lời khen của người nhà. Lần này ngay cả điều ấy cũng khác. Trong bóng tối, Gyeonghui thấy việc để thân mình vận động qua lại thú vị vô cùng. Cô còn cố ý đặt chổi xuống, nhặt phân chuột lên ngửi thử. Còn việc Gyeonghui làm suốt ngày thì chẳng mong phần thưởng nào. Ngoài việc làm điều mình phải làm ra thì chẳng còn gì cả.

Như thế, bên trong mỗi nhất động nhất tĩnh (一動一靜) của Gyeonghui đã nảy sinh sự tự ý thức, mọi việc trở nên có ý thức, đồng thời những việc phải ra tay làm bên ngoài cũng có lúc nhiều thêm. Vì vậy Gyeonghui có nhiều việc phải làm. Nếu Gyeonghui có người bạn thân làm giúp dù chỉ một trong những việc của Gyeonghui, thì vật ấy dù nằm trong tay Gyeonghui cũng không phải của Gyeonghui mà là của người bạn. Cho nên nếu Gyeonghui muốn có những thứ tốt, muốn có nhiều hơn người, thì những việc mà sức Gyeonghui đủ làm được, dù nhỏ như sợi lông, cũng chẳng được nhờ người khác làm hộ. Không được để mất vào tay người khác dù chỉ chút ít. Ôi, may thay! Bắp đùi Gyeonghui đã đầy thịt, cánh tay thì to. Cho đến khi da thịt này hao mòn hết đến mức không bước nổi, cho đến khi cánh tay rã rời hết sức, Gyeonghui vẫn còn vô số việc phải làm. Những thứ Gyeonghui sẽ có cũng vô số. Cho nên chỉ cần ngủ trưa một giấc, khoảng thời gian ấy hụt đi trông thấy. Làm việc cả ngày xong, Gyeonghui nhất định lớn thêm đôi chút. Cái Gyeonghui có cứ thêm lên từng thứ một. Gyeonghui cứ thế từ sáng đến tối dốc hết sức mình làm việc để có được, với lòng khao khát được lớn lên.

Ông Lee Cheorwon cũng ngày ngày thấy con gái mình làm việc, và trong lòng cũng thấy đáng khen. Thế nhưng việc ông hỏi vợ như tối nay là vì ông cũng như bà Kim: tuy đã vì lời khuyên của con trai mà gửi Gyeonghui sang tận Nhật, ông vẫn luôn lo sợ làm hư con bé, ấy là sự thật. Cho nên tối nay hai vợ chồng ngồi lại, nỗi lo về mối hôn sự cũng như niềm yên tâm vì hết lo con gái bị làm hư, tình thương của bậc cha mẹ ấy tràn đầy trong nụ cười hiện trên hai gương mặt. Dẫu là bạn tri hữu (知友), là anh em hay người con hiếu thảo, nào ai sánh được với nỗi lo, với niềm vui chân thật của đấng cha mẹ này! Ông Lee Cheorwon vốn thắt ruột sợ chẳng còn nơi nào ngỏ lời hỏi cưới, nay lòng dịu bớt đôi chút. Nhưng khi bước ra hiên, vừa ho khan một tiếng vừa nói “Mai thì dù thế nào cũng phải làm cho được.”, lời quyết tâm ấy trông như không mệnh lệnh nào của ai có thể phá vỡ nổi.

Gà gáy sáng báo một ngày mới. Màn đêm đen kịt mở bừng thành màu trắng. Một bên cánh cửa giấy ở cửa sổ phía đông (東窓) dần sáng lên, rồi từ một đầu màn muỗi, màu xanh non thấm dần. Gyeonghui đang ngủ say bỗng mở mắt. Gyeonghui say sưa trong niềm vui sắp bắt đầu công việc của mình suốt ngày hôm nay, bật dậy rời phòng.